طلا چیست

نامه الکترونیک چاپ PDF

خاصیت فلز  طلا و جواهر

خاصیت تورق پذیری طلا و قابلیت انعطاف آن فوق العاده است، بطوریکه اگر یک گرم طلا را به قطر 006/0 میلیمتر برسانیم بدون آنکه پاره شود به طول یک کیلومتر می رسد و ضخامت نازکی از طلا را می توان تا حد 01/0 م م تهیه نمود. طلا بهترین هادی الکتریسیته است، بطوریکه در بعضی از سیستمهای مخابراتی و فضایی از طلا به همین منظور استفاده می شود.رنگ طلایی خالص زرد سیر است. ولی به علت ترکیبات با فلزهای دیگر (بارهای منفی) طلا به رنگهای زرد مایل به سبز، قرمز، ارغوانی، سفید و ... مشاهده می شود.وزن مخصوص طلا معادل 3/19 گ.س م است. با دانستن وزن مخصوص طلا می توانیم وزن طلای ساخته شده را حدس بزنیم.

 

 

 

 

خاصیت تورق پذیری طلا و قابلیت انعطاف آن فوق العاده است، بطوریکه اگر یک گرم طلا را به قطر 006/0 میلیمتر برسانیم بدون آنکه پاره شود به طول یک کیلومتر می رسد و ضخامت نازکی از طلا را می توان تا حد 01/0 م م تهیه نمود. طلا بهترین هادی الکتریسیته است، بطوریکه در بعضی از سیستمهای مخابراتی و فضایی از طلا به همین منظور استفاده می شود. رنگ طلایی خالص زرد سیر است. ولی به علت ترکیبات با فلزهای دیگر (بارهای منفی) طلا به رنگهای زرد مایل به سبز، قرمز، ارغوانی، سفید و ... مشاهده می شود. وزن مخصوص طلا معادل 3/19 گ.س م است. با دانستن وزن مخصوص طلا می توانیم وزن طلای ساخته شده را حدس بزنیم.

خاصیت فلز طلا

عیار طلا عبارت است از میران خلوص یک ماده در وزن معین.
بعنوان مثال: اگر از هزار قسمت یک آلیاژ 500 قسمت آن را یک فلز تشکیل دهد عیار آن فلز را در آلیاژ 500 عنوان می کنند. خالص ترین نوع طلا را براساس استاندارد جهانی 24 نشان می دهد که به عدد یک ختم می شود. بدین ترتیب که اگر طلای 24 عیار را به 1000 قسمت تقسیم کنیم. 9/999 قسمت از 1000 قسمت آن طلا می باشد. زیرا بدست آوردن طلا با درجه خلوص 1000 مقرون به صرفه نمی باشد.
شمش طلا همان طلای 24 عیار می باشد که در اثر حرارت تغییر رنگ نمی دهد.
برای بدست آوردن عیار یک بدین ترتیب عمل می کنیم. 66/41=24÷1000
عدد 66/41 نشان می دهد که طلای دارای عیار را اگر به 1000 قسمت تقسیم کنیم تنها 66/41 قسمت از 1000 قسمت آن طلا می باشد. بدین ترتیب عیارهای دیگر طلا را می توان با ضرب کردن در عدد 66/41 بدست آورد.

خاصیت فلز طلا

آنچه از طلا می دانیم اینکه مهمترین فلز گرانبهای جهان می باشد ، این فلز از نظر اهمیت بازرگانی و اقتصادی از بالاترین درجه امتیاز برخوردار می باشد.
رنگ طلای خالص زردسیر است. بزرگترین قطعه طلای طبیعی که تاکنون استخراج گردیده و به ثبت رسیده است 6/95ک.گ است. علامت اختصاری طلا در جدول تناوبی عناصر AU، وزن مخصوص طلا 3/19 گرم بر سانتیمتر مکعب و دارای وزن اتمی 967/196 و عدد اتمی آن 79 می باشد. درجه ذوب آن 76/1064 درجه س، نقطه جوش آن 2700 درجه س است.
طلای خالص آنقدر نرم است که حتی با ناخن روی آن را می توان خط انداخت.
سختی آن 3-5/2 در مقیاس 10 قسمتی موس است و زمانی که مذاب آن بجوش آید، دود زرد و سبز رنگی از آن متصاعد میگردد و در مجاورت هوا و عوامل جوی دیگر تیره و کدر نمی­شود، زیرا با اکسیژن میل ترکیبی ندارد.
اغلب اسیدهای خالصی که برروی آن بی اثر هستند جزء اسیدسیلنگ (H2seo)
در مقایسه با فلزات دیگر خاصیت ورقه و مفتول شدن بیشتری دارد و دارای خاصیت کششی بالایی است، خاصیت چکش خواری زیادی دارد. در مقابل محلولهای قلیایی بسیار قوی و پایدار است. در محلول سیانور سدیم و سیانور پتاسیم حل میگردد.
استحکام کشش طلا 12 کیلوگرم بر میلیمتر مربع است. هرگز در مقابل حرارت تغییر رنگ نمیدهد و سیاه نمی شود. سنگهای معدنی طلا به نامهای کالاوریت و سپیلوانیت در طبیعت یافت میگردند. سطح شکسته آن، تیز و دندانه دار می شود.
بهترین حلال برای طلا (تیزاب سلطانی) است که مخلوتی از اسیدنیتریک (HNO2) و اسید کلریدریک (HCI) می باشد که جهت محک زند طلا بکار می روند.

رنگبندی طلا

پرداخت و رنگ بندی طلا

 

ابتدا مدل را در ظرف مسی قرمز (کاسه زاغاب) قرار داده و مقداری جوهر نمک (HCL) و یا جوهر گوگرد (H2SO4) همراه با مقداری آب بر روی آن میریزیم، بدین صورت که یک قسمت جوهر نمک یا جوهر گوگرد و 2 قسمت آب. سپس کاسه زاغاب را روی حرارت ملایم قرار می دهیم تا اینکه پس از مدتی مدل به رنگ زرد برنجی در¬می¬آید. مدل را از ظرف در آورده و در آب شستشو می دهیم (محلول مورد نظر را می توان در ظرفی پلاستیکی و یا شیشه¬ای ریخته و مجدداً برای دفعات بعدی از آن استفاده کرد.) کاسه زاغاب نیز حتماً باید با آب شسته شود. اگر مدت زیادی طلا در این محلول جوشانده شود باعث کسری وزن میگردد که مقرون به صرف نمی باشد. روشهای مختلف پرداخت می تواند طلا را به رنگهای متفاوتی در بیاورد که رایجترین آنها در بازار رنگهای زرد و قرمز است.
- قرمز کردن طلا:
در این حالت از زاغاب کردن (عملیاتی که در بالا ذکر شد) مدل را کاملاً خشک کرده و در پودر اسیدبوریک (HBO3) قرار می دهیم تا لایه نازکی روی کار را بپوشاند، سپس آنرا حرارت می دهیم (حرارت در حدی باشد که طلا سرخ نشود)کمی صبر می کنیم تا طلا سرد شود و مجدداً عمل زاغاب را تکرار می کنیم با این تفاوت که این بار میخواهیم اسیدبوریک روی کار از بین برود و برای این منظور کمی گرم کردن مدل در محلول زاغاب کافیست برای براق کردن و پرداخت نهایی مدل از فرچه سیمی و یا دستگاه پولیش ساچمه استفاده می کنیم.

ترکیب طلا و نقره

- زرد کردن طلا:
برای زرد کردن طلا از شوره قلم و شوره دودی استفاده می کنیم.
شوره قلم =  یک کیلو شوره + نیم کیلو زاغ + 250 گرم نمک
شوره دودی  = یک کیلو نشادر + نیم کیلو شوره
شما می توانید شوره دودی و شوره قلم را به صورت آماده از بازار هم تهیه کنید.
برای زرد کردن ابتدا عمل زاغاب مدل را در ظرف آبی که قبلاً آماده کرده¬ایم میزنیم و بعد آن را به پود شوره قلم آغشته می کنیم و بعد آن را روی تخته نسوز گذاشته و حرارت می دهیم، بر اثر حرارت شوره روی کار کف می کند و به اصطلاح شوره می آید (اگر مدت بیشتری به حرارت دادن ادامه دهیم، شوره بعد از کف کردن روی کار میسوزد) .
سپس آن را دوباره در آب می¬اندازیم تا شوره ¬روی آن شسته شود، در این موقع ما طلایی به رنگ زرد مات داریم که برای براق کردن آن از شوره دودی استفاده می کنیم، این بار مدل را بعد از در آب انداختن در شوره دودی فرومیبریم تا کاملاً به آن آغشته شود، سپس به صورت ملایم حرارت می دهیم. 
هنگام حرارت دیدن شوره روی کار دود می کند. بعد از مدت کمی حرارت دیدن مدل را در آب فرو می بریم تا شوره روی آن شسته شود، برای پرداخت نهایی آن را بوسیله دستگاه پولیش ساچمه و یا فرچه سیمی کاملاً براق می کنیم. در آخر مدلهای پرداخت شده طلا را بوسیله خاک اره خشک می کنیم.

 

طلای رنگی

طلای‌ خالص به ‌رنگ زرد پررنگ است و با افزودن‌ آلیاژهای طلای خالص می‌توانیمبه طلا با رنگ‌های زرد، قرمز، زرد‌ کم‌رنگ، سبز و حتی سفید دست‌ یابیم که البته نحوه ترکیب آلیاژ‌ها و میزان هر یک از آن‌ها بر نوع رنگ موثراست و این امکان وجود دارد که جواهراتی از طلا در رنگ‌هایی مانند: ارغوانی، آبی و سیاه نیز عرضه‌ شود.
حال چگونه چنین عملی میسر خواهد بود؟
در پاسخ باید گفت که کاربرد یک یا دو تکنیک، ما را درانجام این امر یاری می‌کند که از جمله آن‌ها می‌توان ساخت ترکیبات خاص از طلا (ترکیبات اینترمتالیک) و همچنین روکش مسطح را نام‌ برد که به آن‌ها رنگ‌های جذابی را ارائه‌ می‌کند. اما استفاده از این‌گونه تکنیک‌هامی‌تواند تاثیر‌های نامطلوبی بر آلیاژهای ترکیب شده با طلای خالص نیز داشته باشد.
رنگ‌های حاصل از ترکیب اینترمتالیک:
الف) طلای بنفش
هنگامی‌که طلا و آلومینیوم به نسبت ثابتی با یکدیگر ترکیب شوند، ترکیبی بافرمول شیمیایی ۲AUAL به‌وجود می‌آید که به معنی یک اتم طلا در مقابل دو اتم آلومینیوم است. تحت تاثیر این ترکیب، رنگ جذاب ارغوانی خواهیم داشت. در واقع ۷۹ درصد ترکیب فوق طلا است که ۱۸ عیار ارزیابی می‌شود.
ترکیب فوق و رنگ ارغوانی آن ماهیت استثنایی ندارد و بسیار شکننده محسوب می‌شود، به طوری‌که کار با آن از طریق شیوه‌های مرسوم دشوار است و اگر فردی بخواهد قطعه‌ای از طلای ارغوانی را چکش‌کاری کند ممکن است باعث خرد شدن آن شود.
ذوب طلا و آلومینیوم برای ساختن طلای ارغوانی کار آسانی نیست و نیاز به تجهیزات ذوب در حالت خلا دارد. با این وجود می‌توان قطعاتی از این نوع طلا را قالب‌ بندی کرد. نقطه ذوب طلای مورد نظر ۱۶ درجه سانتی‌گراد است که بالاتر از نقطه ذوب طلا و آلومینیوم به‌نظر می‌رسد. زیرا ترکیب آن از استحکام بیشتری برخوردار است.
رنگ ارغوانی در ترکیبی که آلومینیوم آن ۱۵ درصد است، حفظ می‌شود. اما چنین آلیاژهایی طی دو مرحله که شامل: استفاده از ترکیب ارغوانی و تاحدودی محلول غنی از آلومینیوم است، شکل می‌گیرند. از این رو شکنندگی کمتری دارند و رنگ‌شان کم‌رنگ‌تر به‌نظر می‌رسد. قطعه‌های قالب‌گیری شده توسط ماشین شکل‌گرفته و یا تراش داده‌ می‌شوند و به ‌این ترتیب سنگ‌های طبیعی یا مصنوعی روی جواهرات نصب‌ می‌شوند.
روش ساختن دیگر جواهرات به‌ وسیله طلای ارغوانی به این‌گونه است که رسوب دو فلز طلا و  آلومینیوم به ‌نسبت معین و مناسب (از نظر فیزیکی) بخار داده شود (PVD ) تا طلای خالص به وجود آید. اقدام مذکور را می‌توان به کمک تعدادی از تکنیک‌های PVD از جمله "اسپارتونیگ" انجام داد. جواهری که از این طریق ساخته می‌شود جنبه تجاری خواهد داشت.
روش متالوژی پودر نیز شیوه کاربردی دیگری محسوب می‌شود که بر اساس آن هفت الی ۳۰ درصد پودر کبالت، نیکل یا پالادیوم به پودر طلا و آلومینیوم افزوده شده و سپس پرس می‌شود. لازم به ‌ذکراست‌که آلیاژهای مزبور، رنگ‌ زیبای ‌ارغوانی را ساخته و همچنین کار با آن رضایت‌بخش است. آلیاژ‌های تزیینی طلای ارغوانی مرکب از ۷۰ الی ۸۵ درصد طلاهستند و بقیه آن را آلومینیوم تشکیل می‌دهد و از طریق ذوب شمش در خلاساخته می‌شود نیز، موردنظر قرار گرفته‌اند که تحت این شرایط و با استفاده از نیروی گریز از مرکز به صورت اتم درآمده و پودر حاصل از ترکیب قالب‌بندی می‌شود و تحت پرس و فشار الکتریکی قرار می‌گیرد. سطوح ناتمام را می‌توان با ترکیب طلای خالص، نقره، پلاتینیوم و یا دیگر آلیاژها مستحکم کرد.
سیم‌های طلای ارغوانی با ترکیب سیم‌های آلومینیوم دارای روکش طلا و یا سیم‌های طلای حاوی روکش آلومینیوم، ساخته می‌شوند و پس از آن تحت درجه حرارت  ۷۰۰ - ۴۵۰ درجه سانتی‌گراد در محیطی که به‌طور تقریبی هوا وجود ندارد، قرار می‌گیرد.
به این طریق سیم طلای ارغوانی محکم و قابل انعطاف می‌شود. همچنین به کمک این شیوه با قرار دادن لایه‌ای از آلومینیوم روی سطح و حرارت دادن آن می‌توان ترکیبی ارغوانی به دست آورد. ریختن پودر گرم طلا و آلومینیوم‌ بر رویلایه‌های زیرین فلز نیز در ایجاد پوشش ارغوانی رنگ موثر است.
طلای رنگی
طلای آبی
ترکیب اینترمتالیک طلا و ایدیوم، رنگ آبی شفافی را به ‌وجود می‌آورد. دیگر ترکیبات مانند طلای ارغوانی دو مرحله‌ای بوده و تا حدودی از استحکام و انعطاف برخوردار است. تکنیک‌های تولید همچنین با روش‌های کاربردی طلای ارغوانی هماهنگی دارند.
طلای سیاه
طلای سیاه، خاکستری و قهوه‌ای روش‌های مختلفی برای دستیابی به رنگ‌های فوق هستند.
سه تکنیک مطرح شده برای دستیابی به طلای سیاه:
-  وضعیت الکترود برای مثال رودیومسیاه‌رنگ یا روتینیوم
- ماهیت شیمیایی بخار کربن حاوی پلاسما
- اکسیداسیون طلای عیار حاوی کبالت یا کرومیوم